مطلب دوّم در اشاره به سوى انواع تجارت . قال اللّه تبارك و تعالى يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ 23 : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد نوشته شد بر شما روزه ، چنانچه نوشته شد بر آنان كه پيش از شما بودند ، شايد پرهيزكار شويد ( بقره ) . چنانچه تجارت انواع و اقسام بسيار دارد و امتعه دنيا بيشمار است ، همچنين تجارت آخرت از واجب و ندب و حرام و مكروه . بلى مباح تجارتى است كه نفع و ضرر ندارد . و از تجارت‌هاى بزرگ ، روزه ماه مبارك رمضان است . و فى الصحيفة فى وداع شهر رمضان و انت الّذى زدت فى السّوم على نفسك لعبادك تريد ربحهم فى متاجرتهم لك الى ان قال ( ع ) اللّهمّ و انت جعلت من صفايا تلك الوظائف و خصايص تلك الفروض شهر رمضان : 24 توئى كه زياد كردى در معامله از براى بندگان خود ، مىخواهى منفعت ايشان را در تجارت ايشان با تو ، خدايا تو قرار دادى از جمله خوب آن وظايف و خاصه آن واجبات ، ماه رمضان را . و ايضا چنانچه امراض و ادويه بدنى بسيار است ، بعضى مسهل و تنقيه و بعضى مقوى و تبقيه و گاهى پرهيز ، كذا مرض‌هاى نفسانى . ما همه مريضيم ، تكاليف دواها است و صوم پرهيز شرعى است . آن كه امير ( ع ) فرمود يا من اسمه دواء و ذكره شفاء : اى كسى كه اسم او دوا و ذكر او شفا است ؛ ظاهر است كه مراد دواء و شفاء بدنى تنها نيست چنانچه و طاعته غنى يعنى طاعت او دولت است ، دولت دنيا نيست . 25 و لذا دارد الصّوم جنّة من النّار 26 : روزه سپرى است از براى آتش . و دارد الصّوم لى و انا اجزى به . 27 و يك توجيه الصّوم لى آنكه ساير عبادات ديده مىشود و احتمال ريا دارد مگر صوم . دويم آن كه تأثير ذاتى وى شكست عدوّ اللّه ، شيطان ، است كه شهوت را به تحليل مىبرد . سوّم آن كه عبده اصنام ، شبيه هر عبادتى به جهت بت نمودند مگر صوم . و فى القاموس الجزاء المكافاة على الشيء كالجازية جزاه به و عليه جزاء و جازاه 28 الخ و در مجمع البحرين فرمود و فى الحديث القدسى الصّوم لى و انا اجزى عليه بفتح الهمزة اى اكافى عليه من جزى بمعنى كفى لا من اجزى الذي من الاجزاء إذ لا معنى له 29 الخ . و در قرآن مجيد از روزه به سه لفظ تعبير شده ، يكى صيام . دوم صبر ، فرمود اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ : 30 استعانت بجوئيد به روزه و نماز و به درستى كه او گران است مگر بر خاشعان . فى الصافى و فى الكافى و الفقيه و العياشى